Hướng dẫn của các Giám mục Việt Nam về việc Đối thoại liên tôn

[ Điểm đánh giá5/5 ]1 người đã bình chọn
Đã xem: 630 | Cật nhập lần cuối: 2/3/2016 8:53:28 AM | RSS | Bản để in | Bản gửi email

Hướng dẫn của các Giám mục Việt Nam về việc Đối thoại liên tôn

 

Mừng 50 năm thành lập hàng Giáo phẩm Việt Nam, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã tổ chức Đại Hội Dân Chúa (ĐHDC) (21-26/11/2010) nhằm nhìn lại và canh tân đời sống Hội Thánh, trên 3 chiều kích Mầu nhiệm, Hiệp thông và Sứ vụ. Để có thể chu toàn sứ vụ Loan báo Tin Mừng trên một đất nước đã có nhiều truyền thống tôn giáo đâm rễ sâu vào văn hóa và đời sống hàng ngày, người Công giáo cần hiểu biết, tôn trọng và xây dựng mối tương giao huynh đệ với anh chị em tín hữu thuộc những niềm tin khác. Qua các Thư Mục vụ và Thư Chung trong 5 thập niên qua, các Đức Giám mục đã trình bày những suy nghĩ và chỉ dẫn thực hành cho người Kitô hữu Việt Nam về việc gặp gỡ và đối thoại với tín đồ thuộc các tôn giáo.

 

1. Thư Mục vụ năm 1963

Trở về Việt Nam sau khi dự công đồng Vaticanô II  khóa II (29.9 - 4.12.1963), tức là khoảng một tháng sau những chính biến của năm 1963, ba Giám mục miền Nam là Phaolô Nguyễn văn Bình (TGM Sàigòn), Micae Nguyễn Khắc Ngữ (GM Long Xuyên) và Paul-léon Seitz (GM Kontum) đã công bố chung một thư mục vụ gửi cho cộng đồng dân Chúa. Đây là tài liệu quan trọng, mang tính dịnh hướng, vì đưa ra chỉ dẫn về thái độ mà người Công giáo cần có trong tương quan với những người ngoài Kitô giáo. Thái độ Tin Mừng này sẽ được các Giám mục Việt Nam tiếp tục khai triển trong các Thư Chung và Thư Mục vụ. Tưởng cũng nên biết rằng thư mục vụ này được viết “trong sự hiệp thông tinh thần và tâm lòng với các anh em trong hàng Giám mục”. Trong số 4, các Đức Cha đã xác định nền tảng sâu xa của thái độ này:


“Còn một vấn đề quan trọng hàng đầu, đó là tương quan giữa những người Công giáo với các đồng bào không Công giáo. Nếu chúng tôi muốn anh chị em lưu tâm đến điểm đặc biệt này, thì chắc chắn không phải vì những khó khăn đang diễn ra, mà chính vì đây là một trong những nền tảng của Tin Mừng và sự hướng dẫn mạnh mẽ của Công đồng (…) Đức bác ái mong đợi nơi chúng ta một thái độ tích cực. Lòng tôn trọng, sự hiểu biết và tình  thương cụ thể đối với đồng bào, phải làm cho các cuộc tiếp xúc với anh em chúng ta được dễ dàng và thúc đẩy chúng ta cộng tác cách lương thiện với tất cả mọi người thiện chí, trong những lĩnh vực hoạt động nhân đạo khác nhau, miễn là chúng ta giữ sự tương hợp với các nguyên tắc của Giáo hội”[1].


2. Thư Mục vụ Mùa Chay năm 1964

Thư này được ký ngày 22.1.1964, sau bối cảnh các anh em Phật giáo cảm thấy bị đối xử bất công bởi chính phủ Ngô Đình Diệm, nhất là vào dịp lễ Phật Đản năm 1963. Vì thế, các Giám mục nhấn mạnh đến sự khẩn thiết của hòa hợp, không những hòa hợp trong nội bộ Giáo hội Công giáo, giữa chủ chăn với các tín hữu, giữa linh mục với Giám mục, mà Kitô hữu còn phải cố gắng sống hài hòa trên bình diện cộng đồng quốc gia nữa.


“(…) Người Công giáo là người Việt Nam giữa những người Việt Nam, xem đồng bào của mình như những người anh em cùng dòng máu. Trong những tháng vừa qua, nhiều hoàn cảnh hay ảnh hưởng khác nhau đã tạo ra một sự căng thẳng hay cả đối kháng, giữa những người Công giáo và Phật tử. Những việc đau lòng đã diễn ra. Chúng tôi không nghi ngờ chút nào vê thiện chí của mỗi bên, nhưng chúng tôi tin rằng có một nguy cơ thật sự đối với tổ quốc khi mà tinh thần oán hận, chia rẽ và đấu tranh đang lan rộng. Chúng ta cần cố gắng hết sức và bằng mọi giá để củng cố sự hòa hợp quốc gia.


Sự hòa hợp này, trong tin tưởng, sự kính trọng hỗ tương và tình bác ái, đương nhiên bao gồm hay đúng hơn cần thiết phải có một tính kỷ luật thường xuyên. Điều này thoạt trông có vẻ hiển nhiên, không cần phải nhấn mạnh. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh, bởi vì mỗi người bị lối kéo theo quan điểm riêng của mình… Nếu lòng kiêu ngạo được trộn lẫn vào đấy, thì người ta càng chẳng muốn từ bỏ cái nhìn cá nhân của mình chút nào. Chính vì thế mà nảy sinh những bất đồng và hành động kém sức mạnh và hiệu quả. Đó là chủ nghiã cá nhân với tất cả hậu quả tai hại của nó… Đó là lý do tại sao hôm nay chúng tôi yêu cầu mọi người phải giự kỷ luật nghiêm túc.


Các Giám mục miền Nam Việt Nam nhắc lại ở đây tấm gương của các nghị phụ Công đồng, là những người trước hết đã lắng nghe và đào sâu giáo huấn của Chúa Giêsu, nhất là tình yêu thương lẫn nhau, tinh thần phục vụ và sự tha thứ những hành động xúc phạm; họ đã quyết định “kiểm điểm đời sống” nhằm thực hiện việc “cập nhật hóa” Giáo hội theo yêu cầu của Đức Giáo hoàng Gioan XXIII.

Chúng tôi mời gọi anh chị em, linh mục, tu sĩ, giáo dân, đến lượt mình, cũng hay chuyên tâm kiểm điểm đời sống. Hãy thực hiện trong nơi kín ẩn của tâm lòng, nhưng cũng làm điều ấy chung với nhau giữa các anh em, như các nghị phụ Công đồng đã làm gương cho anh chị em. Đó là cách thức mà Công đồng trở nên công trình của mọi người. Thời gian đã thay đổi, nhưng đôi khi, chúng ta bị cám dỗ tiếp tục suy nghĩ như trong quá khứ…


(…) Về mặt tôn giáo, lòng bao dung là điều quan trọng nhất để  giữ hòa bình giữa những người công dân. Lòng tôn trọng các tôn giáo khác với tôn giáo của mình được đặt nơi lương tâm Kitô giáo”[2].


3. Thư chung năm 1998

Nhằm chuẩn bị cho Giáo hội Việt Nam sống Năm Thánh 2000, trong Thư chung này, các Giám mục đã ngỏ lời với từng giới, đồng thời đề nghị những thực hành cụ thể. Riêng việc đối thoại với tôn giáo được dành riêng cho số 13 và liên kết với sự hội nhập văn hóa. Mục đích của việc đối thoại và hợp tác với các tôn giáo là nhằm xây dựng xã hội cồng bằng và huynh đệ hơn; còn việc hội nhập văn hóa là “để xây dựng một nếp sống diễn tả đức tin ngày càng phù hợp hơn với nền văn hóa dân tộc”.


“Công Đồng Vatican II dạy rằng: trong các tôn giáo ngoài Kitô giáo có tiềm ẩn hạt giống Lời Chúa và ánh sáng chân lý. Vậy khi làm chứng tá cho đức tin Kitô giáo, chúng ta hãy tôn trọng các giá trị tinh thần và đạo đức của các tôn giáo bạn. Các thành phần Dân Chúa hãy đi vào con đường đối thoại và hợp tác với các tín đồ các tôn giáo hầu góp phần xây dựng một xã hội công bằng hơn, huynh đệ hơn (NA 2).


Chúng tôi đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc hội nhập văn hóa, ngõ hầu Hội Thánh trở thành một dấu chỉ dễ hiểu hơn về thực thể của mình và trở nên một công cụ hữu hiệu hơn cho sứ vụ của mình (SĐTHĐGM/CA số 5)”


4. Thư Chung năm 2001

Chủ đề của Thư Chung này là “Để  họ được sống và sống dồi dào” (Ga 10, 10). Trong phần bàn về đường hướng mục vụ trong bối cảnh mới, các Giám mục nhắc lại một quan niệm của Thượng Hội đồng Giám mục thế giới năm 2001: “đối thoại là tên gọi mới của niềm hy vọng[3]. Tiếp đến, các ngài nêu lý do khiến việc đối thoại gắn liền với sứ mạng của Giáo hội:


“ (…) đối thoại là một phần thiết yếu trong sứ mạng của Hội Thánh, “Vì nó xuất phát từ chính sự đối thoại yêu thương ban ơn cứu độ của