Chân phước Findysz, vị tử đạo đầu tiên của chế độ Cộng sản tại Ba Lan

Trong buổi Tiếp kiến chung ngày 19.8.2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhắc đến Chân phước linh mục Władysław Findysz, vị tử đạo đầu tiên của cuộc bách hại dưới chế độ Cộng sản tại Ba Lan được tuyên chân phước. Đức Giáo hoàng nói rằng ngài “nhắc chúng ta nhớ rằng nền văn minh tình yêu được xây dựng bằng sự tha thứ và bằng việc lấy điều thiện thắng điều ác”.

Cha Władysław Findysz sinh năm 1907 tại Krościenko Niżne, miền nam Ba Lan. Mồ côi mẹ từ nhỏ và lớn lên giữa hậu quả của chiến tranh, ngài vào Đại Chủng viện Przemyśl năm 1927 và sau đó được truyền chức linh mục.

Trong sứ vụ mục tử, cha Findysz được biết đến như một linh mục gần gũi với người nghèo, người bệnh và những người bị bách hại, không phân biệt quốc tịch hay tôn giáo. Trong Thế chiến thứ hai, ngài đã dấn thân giúp những người gặp nguy hiểm, trong đó có những người Do Thái tìm đường trốn sang Hungary.

Sau chiến tranh, cha được giao coi sóc giáo xứ Nowy Żmigród và dấn thân tái thiết đời sống cộng đoàn trong bối cảnh đất nước chịu sự kiểm soát của chế độ Cộng sản. Chính quyền bắt đầu theo dõi ngài từ năm 1946, sau đó hạn chế việc dạy giáo lý và cản trở hoạt động mục vụ.

Trong thời gian Công đồng Vatican II, hưởng ứng sáng kiến “Công việc thiện vì Công đồng”, cha Findysz đã viết hơn một trăm lá thư cho các giáo dân, khuyến khích họ sống đời bí tích, từ bỏ các chứng nghiện, hòa giải trong gia đình và giữa những người hàng xóm. Ngài cũng mời gọi những người sống trong các mối quan hệ chưa được Giáo hội nhìn nhận hợp thức hóa đời sống hôn nhân.

Một số người khiếu nại với chính quyền và những lá thư này trở thành cái cớ để cha bị cáo buộc cưỡng ép người dân thực hành tôn giáo. Năm 1963, ngài bị bắt và trong một phiên tòa mang tính trình diễn bị kết án tù hai năm rưỡi.

Trong thời gian bị giam giữ, cha Findysz phải chịu nhiều hình thức hành hạ cả thể xác lẫn tinh thần. Dù được xác nhận mắc ung thư thực quản và cần phẫu thuật khẩn cấp, nhà chức trách vẫn từ chối điều trị thích hợp. Ngài được trả tự do vào tháng 2/1964 trong tình trạng kiệt quệ và qua đời ngày 21/8 cùng năm.

Nhân kỷ niệm 50 năm ngày tử đạo của cha Findysz, Đức Giáo hoàng Phanxicô từng viết: “Không nhà tù cũng không cái chết có thể tách ngài khỏi Đức Kitô hay khỏi đoàn chiên được trao phó cho ngài”.

Cha Findysz được tuyên chân phước tại Warszawa ngày 19.6.2005, trở thành chứng tá về lòng trung thành với Đức Kitô, sự tha thứ và sức mạnh của việc “lấy điều thiện thắng điều ác”.

Vatican News
Nguồn: vaticannews.va/vi