Đức Giáo hoàng thăm Acerra, gặp gỡ gia đình các nạn nhân của nạn ô nhiễm môi trường
Sáng ngày 23.05.2026, tại Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Hồn Xác lên trời của giáo phận Acerra, Đức Giáo hoàng đã gặp gỡ các giám mục, linh mục, tu sĩ và gia đình bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường. Ngài kêu gọi họ phá bỏ nền văn hóa đặc quyền đã gây hại cho vùng đất này. Ngài nói: 'Hãy để sự oán hận chết đi, hãy thực thi công lý mà các bạn đòi hỏi, hãy làm chứng cho sự sống, hãy giáo dục mọi người biết quan tâm đến môi trường'.
Đức Giáo hoàng thăm Acerra (@VATICAN MEDIA)
Hai tuần sau cuộc viếng thăm Pompei và Napoli của Miền Campania ở miền nam nước Ý, Đức Giáo hoàng Lêô XIV lại trở lại khu vực miền nam Ý, lần này là viếng thăm Acerra, một thị trấn thuộc tỉnh Napoli, nằm giữa Napoli và Caserta, một trong những nơi biểu tượng của “Vùng đất của lửa”. Trong truyền thống cổ, vùng này thuộc 'Campania felix', nghĩa là “Campania hạnh phúc” hay “Campania trù phú”, nổi tiếng vì đất đai màu mỡ, sản phẩm nông nghiệp phong phú và nền văn hóa giàu sức sống.
“Vùng đất của lửa”
“Vùng đất của lửa” là tên để chỉ một vùng rộng giữa Napoli và Caserta, nơi trong nhiều thập niên xảy ra tình trạng chôn lấp, đốt và xử lý bất hợp pháp rác thải, nhất là rác thải độc hại. Các “ngọn lửa” trong tên gọi này ám chỉ những đám cháy rác được đốt ngoài trời, thường ở ven đô hoặc trong các khu đất nông nghiệp, gây phát tán khói độc, dioxin và các chất ô nhiễm vào không khí, đất và nước.
Thảm trạng này bắt đầu từ thập niên 1980, khi một số ngành công nghiệp cần xử lý khối lượng lớn rác thải độc hại. Trong khoảng ba mươi năm, hàng trăm ngàn tấn rác độc đã được đưa từ nhiều cơ sở công nghiệp miền Bắc Ý xuống một phần lãnh thổ này, đem lại lợi nhuận lớn cho tội phạm có tổ chức và giảm chi phí cho các doanh nghiệp tham nhũng. Từ đó, Acerra và nhiều đô thị lân cận bị gắn với hình ảnh đau buồn của “Vùng đất của lửa”.
Mục đích cuộc viếng thăm
Vì thế, khi Đức Giáo hoàng đến Acerra, ngài không chỉ thăm một địa phương, nhưng đến với một biểu tượng của đau khổ môi trường, của bất công xã hội và của lời mời gọi hoán cải sinh thái. Tên gọi “Vùng đất của lửa” vì vậy vừa là ký ức đau thương, vừa là lời cảnh tỉnh: nơi từng là đất màu mỡ và sự sống không được phép tiếp tục bị biến thành nơi của độc hại, bệnh tật và cái chết.
Theo chương trình chính thức của Tòa Thánh, mục đích cuộc viếng thăm của Đức Giáo hoàng tại Acerra là “để gặp các dân cư của 9;Vùng đất của lửa9;”. Cuộc viếng thăm mang tính mục vụ và xã hội mạnh mẽ: Giáo hội muốn ở gần những gia đình đã mất người thân, đặc biệt là trẻ em và người trẻ, vì các bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường.
Cuộc viếng thăm Acerra cũng gắn với dịp kỷ niệm 11 năm Thông điệp Laudato si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô về việc chăm sóc ngôi nhà chung. Ngài thực hiện mong muốn viếng thăm của Đức Phanxicô. Do đó, Đức Giáo hoàng đến vùng này như một cách tiếp nối giáo huấn về “sinh thái toàn diện”, nghĩa là không tách rời môi trường, người nghèo, sức khỏe, công lý và phẩm giá con người.
Gặp gỡ các gia đình của các nạn nhân nạn ô nhiễm
Điểm dừng đầu tiên trong cuộc viếng thăm là cuộc gặp gỡ mang tính Giáo hội và thân tình, gặp gỡ với các giám mục của Miền Campania, các linh mục, tu sĩ, phó tế vĩnh viễn và các gia đình của các thiếu niên và người trẻ nạn nhân của nạn ô nhiễm môi trường, tại Nhà thờ Chính tòa Đức Maria Hồn Xác Lên Trời của giáo phận Acerra.
'Một tiếng kêu đòi hỏi hoán cải!”
Trong diễn văn, Đức Giáo hoàng đặt chuyến viếng thăm của ngài trong sự tiếp nối ước nguyện của Đức Phanxicô, người từng muốn đến vùng đất được gọi cách đau buồn là “Vùng đất của lửa”. Ngài nhấn mạnh rằng chuyến viếng thăm này cũng là dịp nhìn nhận hồng ân của Thông điệp Laudato si’ đối với sứ mạng của Giáo hội tại một vùng đất bị tổn thương sâu sắc vì ô nhiễm môi trường, do “những lợi ích đen tối và sự dửng dưng đối với công ích” gây nên. Theo ngài, đây không chỉ là một vấn đề sinh thái, nhưng là một tiếng kêu thiêng liêng và nhân bản: “Đó là một tiếng kêu đòi hỏi hoán cải!”.
Đức Giáo hoàng cho biết, ngài đến Acerra, trước hết để “đón nhận những giọt nước mắt của những người đã mất người thân yêu”, những nạn nhân của ô nhiễm môi trường do các cá nhân và tổ chức vô lương tâm gây ra. Nhưng ngài cũng đến để cảm ơn những người đã biết “đáp lại sự dữ bằng điều thiện”, đặc biệt là một Giáo hội địa phương đã can đảm tố cáo bất công, sống tinh thần ngôn sứ và quy tụ dân Chúa trong niềm hy vọng.
Lấy cảm hứng từ thị kiến thung lũng xương khô của ngôn sứ Êdêkien, Đức Giáo hoàng diễn giải thực tại Acerra như một nơi từng là “Campania hạnh phúc”, vùng đất phong nhiêu, trù phú, giàu văn hóa và sự sống, nhưng nay phải đối diện với “sự chết, của đất đai và của con người”. Trước thảm trạng ấy, ngài nói rõ chỉ có hai thái độ: “dửng dưng hoặc trách nhiệm”. Và ngài khẳng định cộng đoàn nơi đây đã chọn trách nhiệm, bắt đầu hành trình dấn thân và tìm kiếm công lý.
Một cộng đoàn hiệp nhất, trong đức tin và trong dấn thân, có thể hồi sinh sự sống
Trung tâm của diễn văn là câu hỏi Thiên Chúa đặt cho Êdêkien: “Các xương này có thể hồi sinh được không?”. Đức Giáo hoàng áp dụng câu hỏi ấy cho vùng đất bị ô nhiễm và cho các cộng đoàn đang mang thương tích. Ngài nhìn nhận rằng sự chết, bất công, tội ác, tham nhũng và dửng dưng dường như vẫn còn thắng thế. Tuy nhiên, đức tin không cho phép dừng lại trong tuyệt vọng. Vì thế, cộng đoàn được mời gọi thưa lên: “Lạy Thiên Chúa, Ngài biết điều đó!”. Theo Đức Giáo hoàng, Thiên Chúa biết rằng con người có thể đứng dậy, sa mạc có thể nở hoa và tang chế có thể biến thành niềm vui.
Đức Giáo hoàng cũng nhắc lại giáo huấn của Laudato si’, đặc biệt lời Đức Phanxicô về “sự kháng cự bền bỉ của điều chân thực”. Ngài mời gọi các tín hữu trở thành chứng nhân của sự kháng cự ấy, một sự kháng cự không dừng ở phản đối, nhưng trở thành tái sinh khi Tin Mừng soi sáng và biến đổi cuộc sống. Vì thế, câu hỏi “Những vùng đất này có thể hồi sinh không?” không chỉ chờ một câu trả lời lý thuyết. Ngài nói: “Chính anh chị em hãy là câu trả lời: một cộng đoàn hiệp nhất, trong đức tin và trong dấn thân. Khi ấy, sự sống sẽ được nhân lên”.
Ngài nhấn mạnh rằng phép lạ hồi sinh không xảy ra trong một lần. Như thị kiến Êdêkien cho thấy, xương khô được nối lại, có gân cốt, thịt da, nhưng vẫn cần Thần Khí. Cũng vậy, những bước dấn thân của Giáo hội và xã hội tại Acerra là quan trọng, nhưng “nếu dừng lại, chúng ta sẽ thụt lùi”. Cần tiếp tục tín thác, lắng nghe và tin tưởng.
“Quyền bính của phục vụ”
Cuối cùng, Đức Giáo hoàng cầu xin Chúa Thánh Thần làm trỗi dậy một “đạo quân hòa bình”, có khả năng chữa lành các vết thương của vùng đất và cộng đoàn. Ngài nói: “Không còn là lửa hủy diệt, nhưng là lửa làm sống lại và sưởi ấm”, tức ngọn lửa của Thánh Thần, khơi dậy chăm sóc, an ủi, quan tâm và tình yêu đích thực.
Với các gia đình nạn nhân, ngài mời gọi họ hãy truyền lại cho con cháu ý thức trách nhiệm, “hãy để cho oán giận chết đi”, làm chứng cho sự sống và giáo dục về sự chăm sóc.
Với các linh mục, tu sĩ, ngài kêu gọi sống “quyền bính của phục vụ”, phá vỡ nền văn hóa đặc quyền, áp đặt và không chịu trách nhiệm. Bởi lẽ, như ngài khẳng định, “sự thay đổi của thế giới luôn bắt đầu từ con tim”.
Vatican News
Nguồn: vaticannews.va/vi