Đức Hồng y Grech: Thượng Hội đồng là dấu chỉ của sự lắng nghe đầy khiêm tốn

Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, đã trình bày bài phát biểu khai mạc tại phiên họp thứ tư của Công nghị Hồng y, mời gọi các tham dự viên nhìn nhận giai đoạn thực hiện như một tiến trình đưa những hoa trái của Thượng Hội đồng vào đời sống các cộng đoàn.

Sự cao cả của việc lắng nghe được biểu lộ qua chính sự khiêm tốn và âm thầm của nó trong đối thoại, điều này tương phản với một nền địa chính trị vốn đã quen, thậm chí gần như cam chịu, trước chiến tranh và sự cưỡng bức về kinh tế.

Đó là bài học mà Thượng Hội đồng đã và đang trao ban cho Giáo hội. Hiện nay, Giáo hội đang bước vào giai đoạn thực hiện, không chỉ nhằm thực hiện các quyết định đã được đề ra, nhưng còn để những hoa trái thu được trong suốt hành trình hiệp hành tiếp tục trưởng thành trong đời sống các cộng đoàn. Đến lượt mình, các cộng đoàn ấy được mời gọi tiến thêm một bước bằng cách mở rộng đối thoại và tăng cường sự hiệp thông với các giáo hội địa phương trên khắp thế giới. Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, đã chia sẻ những suy tư này trong bài phát biểu khai mạc phiên họp thứ tư của Công nghị Ngoại thường diễn ra vào chiều ngày 27 tháng 6.

Những kỳ vọng dành cho Thượng Hội đồng

Trong bài phát biểu, Đức Hồng y người Malta nhắc lại rằng khi Thượng Hội đồng về tính hiệp hành được khai mạc vào năm 2021, 'ít ai có thể hình dung được quy mô tham gia rộng lớn mà tiến trình này sẽ tạo nên.' Nhiều thành phần khác nhau trong Giáo hội, có những thành phần lần đầu tiên tham gia, đã cùng bước vào 'những thời khắc lắng nghe và phân định trong Giáo hội,' theo những cách thức khác nhau, trải qua không ít mệt mỏi và cả những kháng cự, nhưng tất cả đều cùng nhìn nhận một khát vọng chung là 'cùng nhau bước đi, trân trọng các hồng ân và trách nhiệm của mọi người.'

Giai đoạn thực hiện

Đức Hồng y Grech tiếp tục cho biết kinh nghiệm hiệp hành đã được nâng đỡ cách đáng kể nhờ phương pháp đối thoại trong Thánh Thần. Nhận thức này dần trưởng thành khi mọi người nhận ra 'sự khác biệt căn bản giữa một cuộc đối thoại thiêng liêng theo chủ đề và đối thoại trong Thánh Thần, nghĩa là cuộc đối thoại diễn ra trong việc cùng nhau nói và đón nhận sự hiện diện của Đấng Phục Sinh giữa chúng ta như công trình của Chúa Thánh Thần.'

Giai đoạn thực hiện hiện nay sẽ tạo điều kiện để các giáo hội địa phương chia sẻ cho nhau các hồng ân và kinh nghiệm, qua đó mở rộng 'ý thức thuộc về một Dân Thiên Chúa duy nhất.' Tuy nhiên, đây không phải là một tiến trình diễn ra tức thời, bởi mỗi nền văn hóa đều đón nhận và diễn giải những hoa trái của hành trình hiệp hành theo nhịp độ và cách thức riêng của mình, 'trong các nền văn hóa, các định chế, các thực hành mục vụ và các mối tương quan trong Giáo hội.'

Mở rộng đối thoại

Để đồng hành với tiến trình này, Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng đã hoạch định một lộ trình hướng tới Đại hội Giáo hội sẽ diễn ra vào tháng 10 năm 2028. Mục tiêu là từng bước đưa những hoa trái của hành trình hiệp hành vào đời sống các cộng đoàn, đồng thời thúc đẩy sự trao đổi ngày càng sâu rộng giữa các thực tại Giáo hội vốn cách xa nhau về địa lý và khác biệt về văn hóa.

Trong tiến trình ấy, Đức Hồng y nhấn mạnh rằng sứ vụ của giám mục vẫn giữ vai trò nền tảng trong việc cổ võ sự tham gia của toàn thể Dân Thiên Chúa. Đồng hành với ngài là các nhóm hiệp hành, các ban tham vấn, các thừa tác viên có chức thánh, các tu sĩ nam nữ, các hội đoàn, các phong trào, các cơ sở giáo dục, các gia đình, người trẻ và các cộng đoàn địa phương.

Bốn động từ của hành trình

Tiến trình thực hiện được triển khai qua nhiều giai đoạn, được diễn tả bằng bốn động từ. Trước hết là 'ghi nhớ', giúp các cộng đoàn sống 'một sự trao đổi năng động giữa các Giáo hội, nuôi dưỡng sự hiệp thông và nâng đỡ sứ mạng', không phải bằng cách lặp lại giai đoạn lắng nghe ban đầu, nhưng bằng việc đón nhận những gì đã được khám phá trong suốt hành trình hiệp hành. Tiếp đến là 'diễn giải', nhằm nhận định những động lực và những căng thẳng đã xuất hiện; rồi 'định hướng', để mở ra những chân trời mới cho đời sống Giáo hội; và sau cùng là 'cử hành', đưa toàn bộ hành trình trở về với cùng đích là sự hiệp nhất.

Mối liên hệ giữa Thượng Hội đồng và Công nghị

Theo Đức Hồng y Grech, điểm gặp gỡ giữa kinh nghiệm của Công nghị và hành trình hiệp hành chính là ở chỗ: cuộc quy tụ của các hồng y không diễn ra 'bên ngoài một linh đạo Giáo hội đã trưởng thành và thấm nhuần tinh thần hiệp hành.' Vì thế, sự hiện diện của cùng một Thánh Thần làm nổi bật 'hai chiều kích hoạt động của cùng một sự hiệp thông'. Một mặt, Công nghị được mời gọi trở thành 'ký ức sống động về sự hiệp thông mang tính hiệp đoàn mà Thầy đã trao cho các môn đệ đầu tiên như một phong cách lãnh đạo dựa trên các tương quan'. Mặt khác, các đại hội hiệp hành là 'ký ức sống động về sự hiệp thông huynh đệ và mang chiều kích thần học, làm cho mỗi Giáo hội địa phương được hiện tại hoá và tham dự cách bí tích vào hồng ân cứu độ', đồng thời hôm nay được mời gọi tiếp tục đổi mới việc phân định và làm chứng.

Cùng nhau lắng nghe và phân định

Kết thúc bài phát biểu, Đức Hồng y Grech trực tiếp ngỏ lời với các anh em hồng y. Có những vị đang lãnh đạo các Giáo hội địa phương, nơi được mời sống giai đoạn thực hiện này; cũng có những vị đang phục vụ Giáo hội hoàn vũ qua các Bộ của Giáo triều Rôma. Tuy nhiên, tất cả đều cùng chia sẻ 'trách nhiệm gìn giữ sự hiệp thông trong Giáo hội và nâng đỡ sứ mạng của Giáo hội.'

Chính vì vậy, sự đóng góp của Hồng y đoàn vào giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng sẽ mang một ý nghĩa 'đặc biệt quan trọng.' Trong một thế giới đang trải qua những biến đổi sâu sắc và phải đối diện với những thách đố ngày càng phức tạp, tính hiệp hành nổi lên như một 'nguồn lực cho sứ mạng', giúp cộng đoàn Giáo hội biết lắng nghe những thao thức của nhân loại và cùng nhau phân định những bước đi cần thực hiện.

Tác giả: Edoardo Giribaldi
Lm. Giuse Phạm Hoài Vũ
Chuyển ngữ từ vaticannews.va
Nguồn: hdgmvietnam.com