'Những âm thanh của mất mát' tại Đền thờ Thánh Phêrô nhân Ngày Quốc tế Hòa bình
Một tác phẩm sắp đặt âm thanh của đạo diễn điện ảnh Philip Gröning sẽ được giới thiệu tại Tiền sảnh Đền thờ Thánh Phêrô ngày 21 tháng 9, nhân ngày Quốc tế Hòa bình của Liên hợp quốc.
Tiền sảnh Đền thờ Thánh Phêrô sẽ là nơi diễn ra tác phẩm Những âm thanh của mất mát (Sounds of Loss) vào ngày 21 tháng 9, ngày Quốc tế Hòa bình của Liên hợp quốc. Tác phẩm sắp đặt âm thanh do đạo diễn điện ảnh người Đức Philip Gröning thực hiện nhằm hướng sự chú ý đến những sinh mạng con người bị mất đi trong các cuộc chiến tranh, qua một chuỗi những âm thanh lách cách và tiếng gõ vang lên theo những khoảng thời gian không đều.
Sáng kiến này nhận được sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông của Tòa thánh và Cơ quan Quản trị Đền thờ Thánh Phêrô.
Tác phẩm gồm 1.096 âm thanh được ghi riêng biệt, phát ra theo những khoảng thời gian không đều trong suốt 49 giờ. Theo dự án, mỗi âm thanh tượng trưng cho một người thiệt mạng trong chiến tranh trong khoảng thời gian ấy. Dựa trên các số liệu thống kê năm 2026 được dự án trích dẫn, trung bình cứ 2,62 phút lại có một âm thanh vang lên.
“Lời mời gọi trách nhiệm”
Đức Hồng y José Tolentino de Mendonça, Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục, hoan nghênh sáng kiến này và mô tả Gröning là “một bậc thầy đích thực về thinh lặng”.
Đức Hồng y nói: “Trong dự án này, ông gieo những âm thanh ngắn vào mảnh đất màu mỡ của thinh lặng; những âm thanh ấy giúp chúng ta chú ý đến thảm kịch hằng ngày của những sinh mạng bị mất đi trong các cuộc chiến trên khắp thế giới.”
Ngài mô tả dự án là “một lời mời gọi trách nhiệm”, khuyến khích mọi người “lắng nghe tiếng kêu than” của các nạn nhân bạo lực và xâm lược, đồng thời “không bao giờ cam chịu sống trong sự tự mãn và xao lãng”.
Đức Hồng y Mauro Gambetti, Giám quản Đền thờ Thánh Phêrô và Chủ tịch Cơ quan Quản trị Đền thờ Thánh Phêrô, cho biết việc đón nhận Những âm thanh của mất mát có nghĩa là mở ra “một không gian để lắng nghe và suy tư về các nạn nhân của những cuộc xung đột”.
Ngài nói thêm, tác phẩm sắp đặt “nhắc nhở chúng ta về giá trị của mỗi sự sống con người và trách nhiệm chung của chúng ta trong việc xây dựng những con đường hòa bình”.
Nhớ đến những sinh mạnh phía sau các con số thống kê
Ông Paolo Ruffini, Bộ trưởng Bộ Truyền thông, bày tỏ lòng biết ơn đối với Gröning vì đã thực hiện một dự án có khả năng “đánh thức chúng ta khỏi sự uể oải trước thực tại chiến tranh”.
Ông Ruffini nói: “Một ngàn âm thanh, kéo dài trong 49 giờ, sẽ nhắc chúng ta nhớ đến cũng ngần ấy sinh mạng đang tắt lịm, những đôi mắt khép lại, những trái tim ngừng đập.”
Ông suy tư về cách những câu chuyện của con người phía sau các cuộc chiến có thể bị che khuất giữa những ồn ào của đời sống thường ngày.
Ông nói: “Mỗi nhịp đập là một câu chuyện chưa được kể, một khuôn mặt, một cái tên, một tiếng nói bị làm cho im lặng, một nụ cười bị cắt ngang.”
Ông Ruffini cũng nhắc đến lời mời gọi của Đức Thánh cha Lêô XIV trong Sứ điệp nhân ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, kêu gọi chúng ta nghĩ đến khuôn mặt và tiếng nói của những người bị ảnh hưởng bởi chiến tranh.
Ông nói: “Chúng ta hãy cố gắng lắng nghe họ và để cho chính mình được biến đổi.”
Một tác phẩm nghệ thuật được tạo nên từ âm thanh
Gröning cho biết ông bắt đầu thực hiện Những âm thanh của mất mát vào mùa đông năm 2026, sau khi suy tư về số người thiệt mạng mỗi ngày trong các cuộc chiến tranh.
Ông nói: “Tôi cảm thấy đã đến lúc đưa sự thật rằng các cuộc chiến đang giết chết con người cứ mỗi 2,6 phút, trở lại với ý thức của chúng ta.”
Đạo diễn giải thích rằng dự án được hình thành như một cách đáp lại bằng nghệ thuật trước một thực tại thường khó có thể cảm nhận đầy đủ chỉ qua những con số thống kê.
Gröning nói: “Hình ảnh đến rồi đi rất nhanh. Sự lặp lại và âm thanh có thể lưu lại lâu hơn.”
Trong thời gian ba tháng, dự án đã ghi lại hơn 24.000 mẫu âm thanh lách cách, tiếng gõ và tiếng đập. Các âm thanh được lấy từ 50 loại nguồn khác nhau, bao gồm công tắc đèn, máy điện báo cũ, đồng hồ, ổ khóa cửa, hộp bìa cứng và tiếng bút chì trên mặt bàn.
Những bản ghi âm này sau đó được kết hợp thành một tác phẩm kéo dài 49 giờ, gồm 1.096 âm thanh. Gröning bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ của Vatican và mong muốn Những âm thanh của mất mát sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến năm 2031.
Những âm thanh không đều vang lên khắp thế giới
Những tiếng lách cách được cố ý phát ra không theo một nhịp điệu đều đặn; đôi khi chúng xuất hiện thành từng cụm, rồi có lúc nhường chỗ cho sự thinh lặng. Âm lượng cũng thay đổi, với một số âm thanh rất khẽ và những âm thanh khác lớn hơn nhiều.
Theo dự án, những khác biệt này nhằm cố ý phản ánh sự chú ý không đồng đều thường được dành cho các nạn nhân chiến tranh, tùy thuộc vào các yếu tố văn hóa, tôn giáo hoặc chủng tộc.
Tác phẩm kéo dài 49 giờ được thiết kế để bao phủ ngày 21 tháng 9 trên tất cả các múi giờ, bắt đầu từ Kiribati và kết thúc tại đảo Baker.
Một số nơi thờ phượng khác cũng hỗ trợ sáng kiến này, trong đó có Nhà thờ Chính tòa Thánh Gioan Thiên Chúa tại thành phố New York và Nhà thờ Chính tòa Santa Maria Matricolare ở Verona.
Trang web Vatican News sẽ cung cấp kết nối trực tuyến trực tiếp với Quảng trường Thánh Phêrô, gắn với âm thanh của tác phẩm Những âm thanh của mất mát, trong hai ngày 20 và 21 tháng 9.
Tác giả: Ban Biên tập Vatican News (vaticannews.va)
Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm
Nguồn: hdgmvietnam.com