Nhà tù Devoto và những trang sử bi thương của Argentina
Trong ngày cuối cùng của chuyến tông du Argentina, 11/11, Đức Giáo hoàng Lêô XIV có chương trình viếng thăm nhà tù Devoto tại Buenos Aires, nơi từng chứng kiến những trang sử đau thương dưới chế độ độc tài quân sự. Cuộc gặp gỡ mang ý nghĩa đặc biệt khi cơ sở giam giữ gần 100 năm tuổi này đang trong tiến trình đóng cửa vĩnh viễn.
Đại diện Khu phức hợp nhà tù liên bang (Nhà tù Devoto) tại thủ đô Buenos Aires chào mừng ĐGH Lêô XIV, ngày 11.11.2026. (VATICAN MEDIA)
Nhà tù Devoto, tên chính thức là Cơ sở Giam giữ số 2, tọa lạc tại khu Villa Devoto, là nhà tù cuối cùng còn hoạt động trong thành phố Buenos Aires.
Được khánh thành ngày 02.05.1927, ban đầu Devoto chỉ dành cho những người phạm tội nhẹ. Tuy nhiên, sau cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Juan Domingo Perón năm 1955, nhà tù dần thay đổi chức năng. Từ năm 1957, nơi đây bắt đầu giam giữ những người bị kết án về các tội nghiêm trọng hơn, dẫn đến tình trạng quá tải kéo dài.
Năm 1973, Devoto trở thành tâm điểm của biến cố chính trị mang tên “Devotazo”, khi những người ủng hộ phong trào Peron kéo đến nhà tù ngày 25/05, buộc mở cửa để giải phóng các tù nhân chính trị và nhiều tù nhân hình sự.
Giai đoạn đen tối nhất diễn ra dưới chế độ độc tài quân sự Argentina (1976–1983), khi Devoto bị sử dụng làm nơi giam giữ và tra tấn những người bị xem là đối lập chính trị.
Theo các tổ chức nhân quyền, khoảng 1.200 tù nhân chính trị từng bị giam giữ và tra tấn tại đây, phần lớn là phụ nữ. Những người sống sót kể lại rằng họ bị nhốt trong một khu giam giữ có các cửa sổ bị bịt kín.
Đặc biệt, ngày 14.03.1978, vụ “Thảm sát khu giam giữ số 7” khiến 65 tù nhân thiệt mạng. Sau cuộc tranh cãi giữa một quản giáo và tù nhân, lực lượng cai ngục tiến hành đàn áp dữ dội. Một vụ hỏa hoạn sau đó khiến nhiều người chết, trong khi nguồn nước bị cắt và lính cứu hỏa không được phép vào bên trong.
Đây được xem là vụ thảm sát nghiêm trọng nhất trong lịch sử các nhà tù Argentina. Năm 2025, hai cựu nhân viên cai ngục bị tuyên án 25 năm tù vì liên quan đến vụ việc.
Tháng 10/2012, Devoto được công nhận là địa điểm tưởng niệm lịch sử.
Theo kế hoạch, Đức Giáo hoàng gặp gỡ 74 tù nhân còn ở lại Devoto trước khi nhà tù dự kiến đóng cửa. Từ tháng 10/2026, các tù nhân đã bắt đầu được chuyển đến cơ sở giam giữ tại Marcos Paz.
Cuộc viếng thăm tiếp nối truyền thống của các vị Giáo hoàng, đặc biệt là Đức Phanxicô, người thường xuyên thăm tù nhân và cử hành nghi thức rửa chân cho họ.
Tại nơi ghi dấu những đau thương của lịch sử, sự hiện diện của Đức Lêô XIV trở thành lời nhắc nhớ về phẩm giá con người, lòng thương xót và niềm hy vọng hòa giải.
Vatican News
Nguồn: vaticannews.va/vi